السيد عبد الحسين الطيب
24
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
و درباره فخر رازى مرحوم نراقى در جامع السعادات ميگويد روزى در اواخر عمرش گريه ميكرد سببش را پرسيدند گفت مطلبى را سالهاى متمادى معتقد بودم و فعلا فهميدم اشتباه بوده و ميترسم تمام عقائدم از اين قبيل باشد ، و اين مطلب كاشف از اين است كه در تمام عقائدش شك داشته ، و چون در اكثر امور تشكيك مينموده وى را امام المشككين ناميدهاند 2 - كتب تفاسير آنها مشتمل بر كفريات و افتراءاتى نسبت بمقام مقدّس انبياء است كه مخالف با مبانى دين مبين و اصول مسلّمه اسلام است مثل اينكه در تفسير آيه وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آياتِهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ « 1 » ميگويند معنى آيه اينست كه هر گاه پيغمبرى تكلم كند يا حديث گويد يا تلاوت و قرائت آيه كند شيطان در آن ميان القاء ضلالت كند . و گويند وقتى پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم سوره نجم را در مجمع مشركين مكه قرائت ميفرمود هنگامى كه به اين آيه رسيد أَ فَرَأَيْتُمُ اللَّاتَ وَ الْعُزَّى وَ مَناةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرى « 2 » شيطان اين دو جمله را به زبان پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم جارى كرد « تلك الغرانيق العلى منها الشفاعة ترتجى » ( اين بتها نيكويان بلند مرتبهء هستند كه از آنها اميد شفاعت برده مىشود ) چون قريش اين بشنيدند خورسند شده و گفتند محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم خدايان ما را ميستايد و به سجده افتادند ، جبرئيل پيغمبر را خبر داد و حضرتش محزون شد پس اين آيه براى تسليت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نازل شد كه بزعم آنان مفادش اينست كه همه انبياء و رسل هر گاه تلاوت آيات ميكردند شيطان در زبان آنها تصرف ميكرد ولى خداوند القاء شيطان را بر طرف و آيات خود را محكم ميدارد » و اين كلام از وجوهى فاسد است :
--> ( 1 ) - سوره حج آيه 51 ( 2 ) - سوره و النجم آيه 19